Yangın Sayılarının Önemi

Bir yerleşim bölgesinde çıkan yangınların sayısı, itfaiye istasyonlarının doğru konumlandırılması için önemli bir veridir.

Ayrıca yangın nedenlerinin bilinmesi, koruyucu tedbirlerin alınması, algılama ve söndürme sistemlerinin planlanması konusunda yol gösterir.

Gelişmiş ülkelerde konut, sanayi tesisi, ticari bina ve toplanma amaçlı yapılarda çıkan yangınların nedenleri düzenli olarak analiz edilir. Bu analizlere göre yangın önlemleri güncellenir, yüksek riskli konularda ise halkı bilinçlendirmek amacıyla eğitici programlar hazırlanır.

Türkiye’de Yangın İstatistiklerinin Eksikliği

Ne yazık ki ülkemizde, yangınlarla ilgili ulusal ölçekte bir koordinasyon bulunmamaktadır. Yıllara göre kaç kişinin yangında öldüğü veya yaralandığına dair kapsamlı bir bilgi mevcut değildir.

Eskiden Sivil Savunma Genel Müdürlüğü bazı verileri yayımlıyordu, ancak günümüzde yalnızca bazı illerde sınırlı ve yüzeysel bilgiler paylaşılmaktadır. Örneğin İstanbul İtfaiyesi son yıllarda yangınlarda ölen ve yaralananların sayısını istatistiklerde yayımlamamaktadır.

Oysa gelişmiş ülkelerde, yangınlarda ölüm ve yaralanma sayıları düzenli olarak açıklanır ve bu veriler dikkate alınarak kayıpları azaltmaya yönelik politikalar geliştirilir.

Yangınların Nedenleri

Yangınların çıkış nedenleri ülkeden ülkeye farklılık göstermektedir:

• Güney Amerika ülkelerinde: En yaygın sebep LPG tüpleri.
• Kuzey Amerika ve Avrupa’da: İlk sırada elektrik kontağı.
• Japonya’da: Yangınların %19’u kasıtlı çıkarılmaktadır (intihar veya sigorta dolandırıcılığı amaçlı).
• Türkiye’de: Sigara kaynaklı yangınlar birinci sıradadır.

Örneğin İstanbul’da günde ortalama 110–120 yangın çıkmaktadır. Bu da her saat başı en az 5 yangına denk gelmektedir. Yıllık yaklaşık 27.000 yangının %40’ı sigara izmariti ve kibritten kaynaklanmaktadır. Avrupa ve Kuzey Amerika’da bu oran yalnızca %10–15’tir.

Sigara Kaynaklı Yangınlar

Türkiye’de sigara yangınlarının yüksek olmasının başlıca nedenleri:

• Eğitimsizlik ve sorumsuzluk
• Yetersiz temizlik alışkanlıkları
• Sigarayı küllükte tamamen söndürme alışkanlığının olmaması

“Yangın temizliği sevmez, döküntüyü sever.” Bu nedenle merdiven boşlukları, apartman holleri ve iş yerlerinde biriken çöpler yangın riskini artırmaktadır.

Elektrik Kaynaklı Yangınlar

Elektrik yangınlarının oranı 1990’larda %12 iken, günümüzde %23 seviyesine yükselmiştir.

Başlıca sebepler:

• Kişi başına düşen elektrik tüketiminin artması
• Evlerde elektrikli cihaz sayısının çoğalması (beyaz eşyalar, bilgisayarlar vb.)
• Eskiyen ve yenilenmeyen elektrik tesisatları

Baca Yangınları

1990’lı yıllarda İstanbul’daki yangınların %23’ü bacalardan kaynaklanırken, bugün bu oran %5 seviyesine kadar düşmüştür.

Bunun nedeni doğalgaz kullanımının yaygınlaşması ve kömür tüketiminin azalmasıdır.

Yangınlarda Ölümler ve Risk Grupları

Yangınlarda ölümlerin sayısı ve sebepleri;

• Binalardaki yangın güvenlik önlemleri,
• Üretim teknolojileri,
• Kullanılan yakıt türleri,
• Halkın yaşam biçimine göre değişmektedir.

Gelişmiş ülkelerde, yalnız yaşayan yaşlıların yangınlarda hayatını kaybetme oranı yüksektir. Türkiye’de ise ölümlerin çoğu, evde yalnız bırakılan ve kapıları kilitlenen çocuklar arasında görülmektedir.